از ۷۲ طرح جدید تا رؤیای تولید ۴۰ هزار تن میگو؛ کشاورزی بوشهر در مسیر ارزش‌آفرینی

سهیلا شعبانی/ بانگ بوشهر، مرتضی بحرانی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر در نشست با اصحاب رسانه به مناسبت هفته دولت با اشاره به بهره‌برداری از این طرح‌ها گفت: برای اجرای ۷۲ طرح کشاورزی امسال یک‌هزار و ۹۴۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری شده که یک‌هزار و ۶۷۰ میلیارد تومان آن از محل آورده مستقیم بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری مردم تأمین شده است.

مرتضی بحرانی این میزان مشارکت را نشانه اعتماد سرمایه‌گذاران به بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: بوشهر با وجود شهرت در حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت و انرژی، در بخش کشاورزی نیز سهم قابل توجهی در تولید کشور دارد.

تولید ۱.۷ میلیون تن محصول در استانی با ۱.۵ درصد جمعیت

به گفته وی، بوشهر حدود ۳۱۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی دارد که ۱۱۵ تا ۱۱۶ هزار هکتار آن زراعی، ۴۷ تا ۵۰ هزار هکتار باغی و بخش باقی‌مانده اراضی آیش است.

بحرانی مجموع تولیدات کشاورزی استان را حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: از این میزان، یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن محصولات زراعی و حدود ۴۰۰ هزار تن محصولات باغی است.

وی با اشاره به سهم جمعیتی استان گفت: بوشهر حدود ۱.۵ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده، اما حدود ۱.۴ درصد محصولات کشاورزی کشور را تولید می‌کند.

گوجه‌ای که زمستان بوشهر را به بازار کشور وصل می‌کند

گندم یکی از محصولات راهبردی استان است و در سال‌های پرباران، تولید آن به حدود ۱۰۰ هزار تن می‌رسد؛ اما به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی، گوجه‌فرنگی خارج از فصل همچنان یکی از مهم‌ترین محصولات زراعی بوشهر است.

سال گذشته در ۱۲ هزار هکتار از اراضی استان گوجه‌فرنگی کشت شد و حدود ۶۸۰ هزار تن محصول برداشت شد. برای سال زراعی جدید نیز با توجه به محدودیت منابع آب، سطح ۱۱ هزار و ۵۰۰ هکتار در الگوی کشت قرار گرفته است.

بحرانی با اشاره به مزیت زمانی تولید این محصول در بوشهر گفت: در ماه‌های آذر، دی و بهمن که تولید گوجه‌فرنگی در بسیاری از مناطق کشور کاهش می‌یابد، بوشهر رتبه نخست تأمین گوجه‌فرنگی خارج از فصل را دارد.

شش میلیون نخل؛ ثروتی که باید از فروش خام عبور کند

در بخش باغبانی، نخلستان‌ها همچنان بخش مهمی از سیمای کشاورزی بوشهر را تشکیل می‌دهند.حدود ۴۰ هزار هکتار از ۴۷ هزار هکتار اراضی باغی استان به نخیلات اختصاص دارد و بیش از ۶ میلیون اصله نخل در بوشهر وجود دارد.تولید سالانه خرما بین ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تن متغیر است و پیش‌بینی شده امسال حدود ۲۳۰ هزار تن خرما برداشت شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به بازار خرما اظهار کرد: حدود ۱۵ درصد خرمای تولیدی به صورت تازه‌خوری شامل خارک و رطب مصرف می‌شود، سالانه ۲۵ تا ۳۰ هزار تن صادر می‌شود و بخش عمده محصول نیز پس از بسته‌بندی در بازار داخلی عرضه می‌شود.

بوشهر از نظر تولید خرما رتبه سوم کشور و در صنایع بسته‌بندی خرما رتبه نخست را دارد. این استان همچنین در تولید لیمو جایگاه دوم یا سوم و در تولید کنار رتبه دوم کشور را به خود اختصاص داده است.

با این حال، بحرانی معتقد است آینده این بخش در گرو عبور از خام‌فروشی است؛ به گفته وی حدود ۳۲۰ واحد بسته‌بندی در استان فعال هستند، اما هدف اصلی توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری و جلوگیری از ارسال فله‌ای محصولات است.

مرغداری‌هایی که فقط برای بوشهر تولید نمی‌کنند

ظرفیت تولید استان در بخش دام و طیور نیز تنها به تأمین نیاز داخلی محدود نیست. ۲۱۸ واحد مرغداری فعال بوشهر سالانه به طور میانگین حدود ۲۵ میلیون قطعه جوجه‌ریزی دارند و علاوه بر تأمین نیاز استان، بخشی از تولید خود را به استان‌های خوزستان، فارس و کهگیلویه و بویراحمد ارسال می‌کنند.

به گفته بحرانی، استان حدود یک میلیون رأس دام سبک شامل ۶۰۰ هزار رأس بز و بزغاله و ۴۰۰ هزار رأس گوسفند و حدود ۵۰ هزار رأس دام سنگین دارد و سالانه ۹ تا ۱۰ هزار تن گوشت قرمز تولید می‌کند.

میگوی بوشهر؛ بازگشت از یک بحران

اما شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان رئیس سازمان جهاد کشاورزی به صنعت میگوی استان مربوط می‌شد؛ صنعتی که در سال‌های گذشته با یک بیماری خسارت‌زا تا مرز کاهش شدید تولید پیش رفت.

بوشهر سالانه حدود ۹۵ تا ۹۷ هزار تن تولید شیلاتی دارد که حدود ۶۰ هزار تن آن از صید و صیادی تأمین می‌شود. این استان همچنین قطب اصلی پرورش میگوی کشور است و حدود ۵۰ درصد میگوی پرورشی ایران را تولید می‌کند.

بحرانی با اشاره به بیماری AHPND گفت: شیوع این بیماری در سال‌های گذشته تلفات سنگینی به مزارع وارد کرد و تولید میگوی استان را به حدود ۱۵ تا ۱۷ هزار تن کاهش داد، اما با همکاری پرورش‌دهندگان، اتحادیه‌ها، دامپزشکی و شیلات، این بیماری طی دو تا سه سال کنترل شد.

اکنون بیش از ۲.۵ میلیارد قطعه پست‌لارو میگو در بیش از چهار هزار و ۲۰۰ هکتار استخر ذخیره‌سازی شده و پیش‌بینی می‌شود تولید میگوی استان امسال از ۳۰ تا ۳۵ هزار تن عبور کند.

هدف‌گذاری بوشهر، رسیدن به تولید ۴۰ هزار تن میگو است؛ هدفی که در صورت تحقق، جایگاه استان را در صنعت میگوی کشور بیش از پیش تثبیت خواهد کرد.

بحرانی حتی معتقد است بوشهر با روند فعلی توانایی تأمین سهم قابل توجهی از هدف‌گذاری کشور در برنامه هفتم توسعه را دارد؛ برنامه‌ای که تولید ۱۶۰ هزار تن میگو را برای کشور پیش‌بینی کرده است.

مسئله بعدی؛ چگونه بیشتر تولید کنیم، اما خام‌فروشی نکنیم؟

آمارهای ارائه‌شده در نشست هفته دولت نشان می‌دهد کشاورزی بوشهر دیگر صرفاً یک بخش تأمین‌کننده نیاز داخلی نیست؛ از گوجه‌فرنگی خارج از فصل و خرما تا مرغ، گوشت و میگو، بخش قابل توجهی از تولید استان راهی بازارهای دیگر می‌شود.با این حال، چالش اصلی در مرحله بعدی قرار دارد؛ تبدیل این حجم تولید به ارزش افزوده بیشتر.

۳۲۰ واحد بسته‌بندی خرما و ظرفیت بالای تولید محصولات کشاورزی، زمانی می‌تواند سهم واقعی خود را در اقتصاد استان نشان دهد که بوشهر از فروش محصول خام فاصله بگیرد و صنایع فرآوری، بسته‌بندی و صادرات تخصصی را توسعه دهد.