روایت مدیرکل ثبت احوال استان بوشهر از تولد، زندگی و خانواده

سهیلا شعبانی/ بانگ بوشهر، آمارهای تازه ای که حیدر عمرانی،مدیرکل ثبت احوال استان بوشهر در نشست خبری با اصحاب رسانه ارائه داد را اگر فقط کنار هم بچینیم، مجموعه‌ای از عددها است؛ اما اگر کمی مکث کنیم، می‌توان در میان همین عددها تصویری از حال و هوای اجتماعی استان دید

در چهار ماه نخست امسال، سه هزار و ۴۷۶ نوزاد در بوشهر متولد شده‌اند؛ هرچند این رقم نسبت به سال گذشته چهار درصد کمتر شده است. پسرها همچنان در آمار تولد دست بالا را دارند و در میان نام‌هایی که خانواده‌های بوشهری برای فرزندانشان انتخاب کرده‌اند، هنوز نام‌های آشنا و ریشه‌دار جایگاه خود را حفظ کرده‌اند؛ حسین، علی، علیرضا و محمد برای پسرها و پناه، فاطمه، نورا،  زهرا و هانا در میان دخترها.

اما در کنار این کاهش تولد، یک اتفاق دیگر هم قابل تأمل است؛ ازدواج در سه ماه نخست سال افزایش یافته و طلاق کاهش پیدا کرده است. ثبت یک‌هزار و ۷۸۲ ازدواج در برابر ۴۲۱ طلاق، شاید بیش از آنکه یک جدول آماری باشد، نشانه‌ای از تداوم میل به تشکیل خانواده و حفظ آن در بخشی از جامعه بوشهر باشد.

البته آمار هرگز تمام واقعیت را نمی‌گوید. پشت هر ازدواج، قصه‌ای از امید و انتخاب وجود دارد و پشت هر طلاق، داستانی که معمولاً هیچ جدول آماری نمی‌تواند همه ابعادش را روایت کند. با این حال، پایین‌تر بودن نرخ طلاق بوشهر از میانگین کشور، تصویری از جامعه‌ای می‌دهد که هنوز خانواده در آن جایگاه مهمی دارد.حتی کاهش ۱۲.۵ درصدی وفات نیز فقط یک عدد نیست. هزار و ۷۵۰ خانواده در چهار ماه نخست سال، هرکدام به نوعی با فقدان روبه‌رو شده‌اند؛ آدم‌هایی که دیگر نامشان در فهرست تولدها و ازدواج‌ها نمی‌آید، اما جای خالی‌شان در خانه‌ها باقی می‌ماند.

از سوی دیگر، ثبت احوال دیگر آن اداره‌ای نیست که مردم فقط برای شناسنامه و ثبت تولد و مرگ به آن مراجعه کنند. بخشی از زندگی مردم حالا از پشت صفحه تلفن همراه و سامانه‌های الکترونیکی عبور می‌کند. شناسنامه نوزاد بدون مراجعه حضوری صادر می‌شود، گواهی انحصار وراثت الکترونیکی شده و خدمات هویتی از مسیر سامانه‌هایی مانند: «سهیم» و «هدا» در دسترس مردم قرار گرفته است.

شاید مهم‌ترین تغییر همین باشد؛ اینکه سازمانی که روزگاری با شناسنامه‌های کاغذی شناخته می‌شد، امروز بخشی از زندگی دیجیتال مردم را مدیریت می‌کند.

با این همه، میان تمام این آمارها یک عدد بیش از بقیه باید جدی گرفته شود: کاهش تولد. رشد جمعیت نتیجه تصمیم‌های کوچک و بزرگ خانواده‌ها است؛ تصمیم برای ازدواج، فرزندآوری، ماندن یا رفتن و ساختن آینده. وقتی تعداد تولدها کاهش پیدا می‌کند، باید پرسید چه چیزی در زندگی امروز باعث شده خانواده‌ها برای داشتن فرزند بیشتر مردد باشند.

ثبت احوال شاید نخستین جایی باشد که این تغییر را در اعداد می‌بیند، اما پاسخ به آن فقط در شناسنامه‌ها نیست. بخشی از پاسخ را باید در اقتصاد، مسکن، اشتغال، امنیت شغلی، امید به آینده و سبک زندگی مردم جست‌وجو کرد.

بوشهر با جمعیتی بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر، فقط یک عدد در جدول جمعیتی کشور نیست؛ مجموعه‌ای از خانه‌ها، خانواده‌ها، کودکان، جوانان و سالمندانی است که هرکدام بخشی از آینده این سرزمین را می‌سازند.

ارزش واقعی آمار ثبت احوال همین‌جا است که به ما یادآوری می کند پشت هر عدد، یک انسان وجود دارد و پشت هر تغییر جمعیتی، هزاران انتخاب انسانی.